Vertigo Nedir?
Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin dönüyormuş gibi algılandığı bir baş dönmesi türüdür. Çoğunlukla iç kulakta yer alan ve dengeyi sağlayan vestibüler sistemdeki bozukluklardan kaynaklanır. Vertigo bir hastalık değil, altta yatan bir sorunun belirtisidir.
Vertigo Belirtileri Nelerdir?
Vertigo belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Baş dönmesi: Çevrenin dönüyormuş gibi hissedilmesi
- Denge kaybı: Yürürken sallanma veya düşecekmiş hissi
- Bulantı ve kusma
- Görme bulanıklığı: Odaklanmada zorluk
- Kulak çınlaması veya işitme kaybı
- Terleme ve çarpıntı
- Kulakta basınç veya dolgunluk hissi
Vertigo Neden Olur?
Vertigonun en sık nedeni, iç kulakta bulunan ve halk arasında “kulak kristalleri” olarak bilinen otolitlerin yer değiştirmesidir (BPPV). Bunun dışında;
- Meniere hastalığı
- Vestibüler nörit
- Migren (vestibüler migren)
- Baş travmaları
- İç kulak enfeksiyonları
vertigoya yol açabilir.
Vertigo Tanısı Nasıl Konur?
Vertigo tanısı, hastanın şikâyetleri ve fizik muayene ile birlikte bazı testlerle konur.
Kullanılan başlıca testler:
- Romberg Testi: Denge değerlendirilir.
- VNG / ENG: Göz hareketleri incelenerek iç kulak fonksiyonları ölçülür.
- Gerekli durumlarda MR gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.
Vertigo Tedavisi
Vertigo tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Vertigo tek başına bir hastalık değil, başka bir sorunun belirtisi olduğu için doğru tanı tedavinin temelini oluşturur.
- Pozisyonel Manevralar
En sık görülen vertigo türü olan BPPV’de, iç kulakta yer değiştiren kristalleri yerine oturtmak için özel baş ve vücut hareketleri uygulanır.
- Epley manevrası
- Semont manevrası
Bu manevralar çoğu hastada kısa sürede belirgin rahatlama sağlar. İlk uygulamanın mutlaka bir sağlık profesyoneli tarafından yapılması önerilir.
- İlaç Tedavisi
Vertigo atağının şiddetine göre doktor tarafından bazı ilaçlar reçete edilebilir:
- Baş dönmesini azaltan ilaçlar
- Bulantı ve kusmayı önleyici ilaçlar
- Gerekli durumlarda damar genişletici veya migren tedavisine yönelik ilaçlar
İlaçlar genellikle atak döneminde kullanılır ve uzun süreli çözüm sağlamaz.
- Vestibüler Rehabilitasyon (Denge Egzersizleri)
Denge sistemini güçlendirmeye yönelik özel egzersiz programlarıdır. Özellikle uzun süren veya tekrarlayan vertigo ataklarında etkilidir. Beynin denge sistemine uyum sağlamasına yardımcı olur.
- Yaşam Tarzı ve Beslenme Düzenlemeleri
- Tuz, kafein ve alkol tüketiminin azaltılması
- Yeterli su tüketimi
- Düzenli uyku
- Stres yönetimi
özellikle Meniere hastalığı ve kronik vertigo türlerinde önemlidir.
- Altta Yatan Hastalığın Tedavisi
Eğer vertigo;
- Meniere hastalığı
- Vestibüler migren
- Enfeksiyon
- Damar hastalıkları
gibi bir nedene bağlıysa, esas hastalığın tedavisi vertigo şikâyetlerini de azaltır.
- Cerrahi Tedavi (Nadir Durumlarda)
İlaç ve diğer tedavilere yanıt vermeyen, çok özel durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bu yöntem nadiren uygulanır.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Baş dönmesi şiddetliyse
- Uzun sürüyorsa
- İşitme kaybı, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu veya bayılma eşlik ediyorsa
- Tekrarlayan ataklar varsa
mutlaka bir KBB veya Nöroloji uzmanına başvurulmalıdır.
